Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς - Κυριακή τῆς Σαμαρείτιδος.
Ἐν πνεύματι καί ἀληθείᾳ.
Δοκιμιογραφεί ὁ Δρ. Κωνσταντῖνος Ἀπ. Καραγιάννης.
Ἡ μεσημβρία τῆς Συχὰρ. Εἶναι ἡ ὥρα ποὺ ὁ ἥλιος καίει τίς ψευδαισθήσεις καί ἡ δίψα γυμνώνει τήν ἀλήθεια τῆς ὑπάρξεως. Στό χεῖλος τοῦ φρέατος τοῦ Ἰακώβ, ἐκεῖ ποὺ ἡ παράδοση συναντᾶ τήν καθημερινή ἀνάγκη, στήνεται τό σκηνικό μιᾶς ἀνατροπῆς ποὺ συγκλονίζει τά θεμέλια τοῦ θρησκευτικοῦ καί κοινωνικοῦ κατεστημένου. Ὁ Χριστός, ὑπερβαίνοντας κάθε φραγμό μίσους καί προκατάληψης, ἐμφανίζεται ὡς ἡ Πηγή τῆς Ζωῆς πού ταπεινώνεται γιά νά ζητήσει νερό, ὥστε νά χαρίσει στούς διψασμένους τόν Ὠκεανό τῆς Χάριτος.
Ἡ Σαμαρείτιδα φτάνει στό πηγάδι κουβαλώντας τήν ὑδρία τῆς μοναξιᾶς της καί τό βάρος μιᾶς ζωῆς γεμάτης ἀποτυχίες. Ἡ συνάντησή της μέ τόν Ἰησοῦ καταργεῖ κάθε ἀνθρώπινο σύνορο. Ἕνας Ἰουδαῖος συνομιλεῖ μέ μιά Σαμαρείτιδα, ὁ Διδάσκαλος μέ μιά γυναίκα, ὁ Ἅγιος μέ τήν ἁμαρτωλή. Στό αἴτημα «δός μοι πιεῖν», κρύβεται ὁ πόθος τοῦ Θεοῦ γιά τόν ἄνθρωπο. Ὁ Χριστός διψᾶ γιά τή σωτηρία τῆς ψυχῆς της καί ἐκείνη, μέσα ἀπό τόν διάλογο, ἀνακαλύπτει πώς τό νερό ποὺ ἀντλεῖ κάθε μέρα, ἐλάχιστα ἀρκεῖ γιά νά σβήσει τήν ἐσωτερική της ἔρημο.
Ἡ ἀποκάλυψη τῶν «πέντε ἀνδρῶν» ἀπό τόν Κύριο στοχεύει στήν ἀποκάλυψη τῆς γυμνότητας τῆς ἀναζήτησής της. Κάθε σχέση της ἦταν μιά ἀπόπειρα νά γεμίσει τό κενό, ἕνα κενό πού μόνο τό «Ὕδωρ τό Ζῶν» μπορεῖ νά πληρώσει. Ὁ Ἰησοῦς τήν ὁδηγεῖ στήν ὑπέρβαση καί τοῦ τόπου καί τοῦ τύπου. Ἡ λατρεία πλέον ὑπερβαίνει τά ὅρια τῶν ναῶν καί τῶν τυπολατρειῶν καί μεταμορφώνεται σέ μιά σχέση «ἐν πνεύματι καί ἀληθείᾳ». Ὁ Θεός ζητᾶ καρδιές πού φλέγονται, μακριά ἀπό στείρους τύπους καί ἐθιμοτυπικές προσκυνήσεις.
Ἡ γυναίκα ἀφήνει τήν ὑδρία της στή γῆ. Αὐτή ἡ κίνηση εἶναι συγκλονιστική. Ἡ ὑδρία ἀποτελοῦσε τό ἐργαλεῖο τῆς ἐπιβίωσής της, ὅμως τώρα φαντάζει ἕνα φορτίο περιττό μπροστά στήν πλημμύρα τῆς χάριτος. Γίνεται ἡ πρώτη ἀπόστολος, ἡ ἐπονομαζόμενη «Φωτεινή», πού τρέχει νά μοιραστεῖ τό φῶς. Ἡ δίψα της μετατράπηκε σέ πηγή καί ἡ ἄγνωστη τῆς Συχὰρ ἔγινε τό σκεῦος ἐκλογῆς πού μετέφερε τό μήνυμα τῆς σωτηρίας σέ ὁλόκληρη τήν πόλη, πείθοντας τούς συμπολίτες της νά συναντήσουν τόν Σωτῆρα τοῦ κόσμου.
Κάθε φορά πού στεκόμαστε μπροστά στά δικά μας πηγάδια, ἀναζητώντας παροδικές χαρές γιά νά κορέσουμε τήν ὑπαρξιακή μας πείνα, ὁ Χριστός περιμένει ἐκεῖ, καθισμένος στήν ἄκρη τῆς ψυχῆς μας. Μᾶς προσκαλεῖ νά ἀφήσουμε τίς δικές μας «ὑδρίες» καί νά βυθιστοῦμε στήν ἀλήθεια Του. Ἡ Σαμαρείτιδα μᾶς διδάσκει πώς ἡ πορεία πρός τήν ἁγιότητα ξεκινᾶ ἀπό τήν παραδοχή τῆς δίψας μας καί ὁλοκληρώνεται στήν ἀγκαλιά τοῦ Λυτρωτοῦ, ὁ ὁποῖος παραμένει ἡ μόνη ἀληθινή δροσιά στήν αἰωνιότητα.
Μέ ἀδελφική ἀγάπη,
Δρ. Κωνσταντῖνος Ἀπ. Καραγιάννης
Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς.
Κυριακή τῆς Σαμαρείτιδος.
Κατά Ἰωάννην* (δ' 5-42).
5 ἔρχεται οὖν (ὁ Ἰησοῦς) εἰς πόλιν τῆς Σαμαρείας λεγομένην Συχάρ, πλησίον τοῦ χωρίου ὃ ἔδωκεν Ἰακὼβ Ἰωσὴφ τῷ υἱῷ αὐτοῦ·
6 ἦν δὲ ἐκεῖ πηγὴ τοῦ Ἰακώβ. ὁ οὖν Ἰησοῦς κεκοπιακὼς ἐκ τῆς ὁδοιπορίας ἐκαθέζετο οὕτως ἐπὶ τῇ πηγῇ· ὥρα ἦν ὡσεὶ ἕκτη.
7 ἔρχεται γυνὴ ἐκ τῆς Σαμαρείας ἀντλῆσαι ὕδωρ. λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· δός μοι πιεῖν.
8 οἱ γὰρ μαθηταὶ αὐτοῦ ἀπεληλύθεισαν εἰς τὴν πόλιν ἵνα τροφὰς ἀγοράσωσι.
9 λέγει οὖν αὐτῷ ἡ γυνὴ ἡ Σαμαρεῖτις· πῶς σὺ Ἰουδαῖος ὢν παρ’ ἐμοῦ πιεῖν αἰτεῖς, οὔσης γυναικὸς Σαμαρείτιδος; οὐ γὰρ συγχρῶνται Ἰουδαῖοι Σαμαρείταις.
10 ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῇ· εἰ ᾔδεις τὴν δωρεὰν τοῦ Θεοῦ, καὶ τίς ἐστιν ὁ λέγων σοι, δός μοι πιεῖν, σὺ ἂν ᾔτησας αὐτόν, καὶ ἔδωκεν ἄν σοι ὕδωρ ζῶν.
11 λέγει αὐτῷ ἡ γυνή· Κύριε, οὔτε ἄντλημα ἔχεις, καὶ τὸ φρέαρ ἐστὶ βαθύ· πόθεν οὖν ἔχεις τὸ ὕδωρ τὸ ζῶν;
12 μὴ σὺ μείζων εἶ τοῦ πατρὸς ἡμῶν Ἰακώβ, ὃς ἔδωκεν ἡμῖν τὸ φρέαρ, καὶ αὐτὸς ἐξ αὐτοῦ ἔπιε καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καὶ τὰ θρέμματα αὐτοῦ;
13 ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῇ· πᾶς ὁ πίνων ἐκ τοῦ ὕδατος τούτου διψήσει πάλιν·
14 ὃς δ’ ἂν πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος οὗ ἐγὼ δώσω αὐτῷ, οὐ μὴ διψήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα, ἀλλὰ τὸ ὕδωρ ὃ δώσω αὐτῷ, γενήσεται ἐν αὐτῷ πηγὴ ὕδατος ἁλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον.
15 λέγει πρὸς αὐτὸν ἡ γυνή· Κύριε, δός μοι τοῦτο τὸ ὕδωρ, ἵνα μὴ διψῶ μηδὲ ἔρχωμαι ἐνθάδε ἀντλεῖν.
16 λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· ὕπαγε φώνησον τὸν ἄνδρα σου καὶ ἐλθὲ ἐνθάδε.
17 ἀπεκρίθη ἡ γυνὴ καὶ εἶπεν· οὐκ ἔχω ἄνδρα. λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· καλῶς εἶπας ὅτι ἄνδρα οὐκ ἔχω·
18 πέντε γὰρ ἄνδρας ἔσχες, καὶ νῦν ὃν ἔχεις οὐκ ἔστι σου ἀνήρ· τοῦτο ἀληθὲς εἴρηκας.
19 λέγει αὐτῷ ἡ γυνή· Κύριε, θεωρῶ ὅτι προφήτης εἶ σύ.
20 οἱ πατέρες ἡμῶν ἐν τῷ ὄρει τούτῳ προσεκύνησαν· καὶ ὑμεῖς λέγετε ὅτι ἐν Ἱεροσολύμοις ἐστὶν ὁ τόπος ὅπου δεῖ προσκυνεῖν.
21 λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· γύναι, πίστευσόν μοι ὅτι ἔρχεται ὥρα ὅτε οὔτε ἐν τῷ ὄρει τούτῳ οὔτε ἐν Ἱεροσολύμοις προσκυνήσετε τῷ πατρί.
22 ὑμεῖς προσκυνεῖτε ὃ οὐκ οἴδατε, ἡμεῖς προσκυνοῦμεν ὃ οἴδαμεν· ὅτι ἡ σωτηρία ἐκ τῶν Ἰουδαίων ἐστίν.
23 ἀλλ’ ἔρχεται ὥρα, καὶ νῦν ἐστιν, ὅτε οἱ ἀληθινοὶ προσκυνηταὶ προσκυνήσουσι τῷ πατρὶ ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ· καὶ γὰρ ὁ πατὴρ τοιούτους ζητεῖ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτόν.
24 πνεῦμα ὁ Θεός, καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν.
25 λέγει αὐτῷ ἡ γυνή· οἶδα ὅτι Μεσσίας ἔρχεται ὁ λεγόμενος Χριστός· ὅταν ἔλθῃ ἐκεῖνος, ἀναγγελεῖ ἡμῖν πάντα.
26 λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· ἐγώ εἰμί, ὁ λαλῶν σοι.
27 καὶ ἐπὶ τούτῳ ἦλθον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, καὶ ἐθαύμασαν ὅτι μετὰ γυναικὸς ἐλάλει· οὐδεὶς μέντοι εἶπε, τί ζητεῖς ἢ τί λαλεῖς μετ’ αὐτῆς;
28 Ἀφῆκεν οὖν τὴν ὑδρίαν αὐτῆς ἡ γυνὴ καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὴν πόλιν, καὶ λέγει τοῖς ἀνθρώποις·
29 δεῦτε ἴδετε ἄνθρωπον ὃς εἶπέ μοι πάντα ὅσα ἐποίησα· μήτι οὗτός ἐστιν ὁ Χριστός;
30 ἐξῆλθον οὖν ἐκ τῆς πόλεως καὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτόν.
31 Ἐν δὲ τῷ μεταξὺ ἠρώτων αὐτὸν οἱ μαθηταὶ λέγοντες· ραββί, φάγε.
32 ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· ἐγὼ βρῶσιν ἔχω φαγεῖν, ἣν ὑμεῖς οὐκ οἴδατε.
33 ἔλεγον οὖν οἱ μαθηταὶ πρὸς ἀλλήλους· μή τις ἤνεγκεν αὐτῷ φαγεῖν;
34 λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· ἐμὸν βρῶμά ἐστιν ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με καὶ τελειώσω αὐτοῦ τὸ ἔργον.
35 οὐχ ὑμεῖς λέγετε ὅτι ἔτι τετράμηνός ἐστι καὶ ὁ θερισμὸς ἔρχεται; ἰδοὺ λέγω ὑμῖν, ἐπάρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν καὶ θεάσασθε τὰς χώρας, ὅτι λευκαί εἰσι πρὸς θερισμὸν ἤδη.
36 καὶ ὁ θερίζων μισθὸν λαμβάνει καὶ συνάγει καρπὸν εἰς ζωὴν αἰώνιον, ἵνα καὶ ὁ σπείρων ὁμοῦ χαίρῃ καὶ ὁ θερίζων.
37 ἐν γὰρ τούτῳ ὁ λόγος ἐστὶν ὁ ἀληθινός, ὅτι ἄλλος ἐστὶν ὁ σπείρων καὶ ἄλλος ὁ θερίζων.
38 ἐγὼ ἀπέστειλα ὑμᾶς θερίζειν ὃ οὐχ ὑμεῖς κεκοπιάκατε· ἄλλοι κεκοπιάκασι, καὶ ὑμεῖς εἰς τὸν κόπον αὐτῶν εἰσεληλύθατε.
39 Ἐκ δὲ τῆς πόλεως ἐκείνης πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν τῶν Σαμαρειτῶν διὰ τὸν λόγον τῆς γυναικός, μαρτυρούσης ὅτι εἶπέ μοι πάντα ὅσα ἐποίησα.
40 ὡς οὖν ἦλθον πρὸς αὐτὸν οἱ Σαμαρεῖται, ἠρώτων αὐτὸν μεῖναι παρ’ αὐτοῖς· καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ δύο ἡμέρας.
41 καὶ πολλῷ πλείους ἐπίστευσαν διὰ τὸν λόγον αὐτοῦ,
42 τῇ τε γυναικὶ ἔλεγον ὅτι οὐκέτι διὰ τὴν σὴν λαλιὰν πιστεύομεν· αὐτοὶ γὰρ ἀκηκόαμεν, καὶ οἴδαμεν ὅτι οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ Σωτὴρ τοῦ κόσμου ὁ Χριστός.
* Ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης εἶναι ὁ συγγραφέας τοῦ τετάρτου Εὐαγγελίου, τριῶν Καθολικῶν Ἐπιστολῶν καί τῆς Ἀποκαλύψεως. Φέρεται ὡς ὁ «ἀγαπημένος μαθητής» τοῦ Χριστοῦ. Στό ἔργο του τονίζει περισσότερο ἀπό κάθε ἄλλον τήν ἔννοια τῆς ἀγάπης, γι' αὐτό καὶ ὀνομάζεται συχνά «Ἀπόστολος τῆς Ἀγάπης». Στήν ἁγιογραφία τόν βλέπουμε συνήθως νά συνοδεύεται ἀπό ἕναν ἀετό, ἕνα σύμβολο πού φανερώνει τό ὑψηλό πνευματικό νόημα τῶν κειμένων του.