Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς - Ἡ θεραπεία τοῦ Τυφλοῦ.
Ὁ Ὄρθρος τῆς Ψυχῆς.
Δοκιμιογραφεί ὁ Δρ. Κωνσταντῖνος Ἀπ. Καραγιάννης.
Μέσα στό ἀπέραντο σκοτάδι τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης, ἐκεῖ ὅπου ὁ πόνος ἐπιτείνεται ὑπό τά ἀναπάντητα ἐρωτήματα, ἡ θεία ἀγάπη στήνει τό πιό λαμπερό σκηνικό. Ὁ τυφλός ἐκ γενετῆς ζεῖ σέ μιά αἰώνια νύχτα, στερημένος ἀκόμη καί ἀπό τήν ἀνάμνηση τοῦ φωτός, ἀποτελώντας τήν πιό σπαρακτική εἰκόνα τῆς ἐκπεσούσης ἀνθρωπότητος. Ἡ συνάντησή του μέ τόν διαβάτη Ἰησοῦ μεταβάλλει τήν τραγωδία σέ πανηγύρι, καθώς τό βλέμμα τοῦ Σωτῆρος μεταμορφώνει τόν ἐπίγειο πηλό σέ πύλη τῆς θείας δόξης.
Ἀπό τήν πρώτη στιγμή, ἡ περικοπή αὐτή μᾶς καλεῖ νά κατανοήσουμε ὅτι τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ ὑπερβαίνει τά ἀνθρώπινα σχήματα τῆς ἐνοχῆς καί τῆς τιμωρίας. Οἱ μαθηταί, ἐγκλωβισμένοι στά στενά ὅρια τῆς ἀνθρώπινης λογικῆς, ἀναζητοῦν τήν αἰτία τῆς συμφορᾶς στήν ἁμαρτία. Ρωτοῦν γεμᾶτοι ἀπορία:
«Ραββί, τίς ἥμαρτεν, οὗτος ἤ οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἵνα τυφλός γεννηθῇ;»
Ἡ ἀπάντηση τοῦ Χριστοῦ ἀνατρέπει κάθε νομικίστικη ἀντίληψη καί προσφέρει μιά νέα, συγκλονιστική προοπτική. Ὁ Κύριος ἀποσυνδέει τήν ἀσθένεια ἀπό τήν τιμωρία, διακηρύσσοντας ὅτι ὁ πόνος γίνεται ὁ χῶρος ὅπου φανερώνεται ἡ δημιουργική δύναμη τοῦ Πατρός. Κάθε δοκιμασία, στά χέρια τοῦ Θεοῦ, μετατρέπεται σέ εὐκαιρία γιά μιά νέα πνευματική ἀναγέννηση.
Ἡ θεραπευτική πράξη τοῦ Ἰησοῦ κουβαλάει ἕναν βαθύτατο συμβολισμό. Ὁ Κύριος φτύνει χάμω, πλάθει πηλό καί ἐπαλείφει τά μάτια τοῦ τυφλοῦ.
Ὁ πηλός αὐτός, παραπέμπει εὐθέως στό βιβλίο τῆς Γενέσεως, ὅπου ὁ Θεός ἔπλασε τόν ἄνθρωπο ἀπό τό χῶμα τῆς γῆς.
Ὁ Χριστός ἐνεργεῖ ὡς ὁ ἴδιος ὁ Πλάστης. Συμπληρώνει αὐτό πού ἔλειπε ἀπό τήν κυοφορία, χαρίζοντας τήν ἴαση καί μαζί τήν ἴδια τήν ὁλοκλήρωση τῆς δημιουργίας.
Ἡ προσταγή «ὕπαγε νίψαι εἰς τὴν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ» δοκιμάζει τήν ἐμπιστοσύνη τοῦ πάσχοντος. Ὁ τυφλός ὑπακούει τυφλά στόν λόγο τοῦ Ξένου καί ἡ ὑπακοή του αὐτή γίνεται ἡ γέφυρα πρός τό θαῦμα.
Καθώς τό σωματικό φῶς πλημμυρίζει τά μάτια τοῦ θεραπευμένου, ἕνα ἄλλο σκοτάδι ἀρχίζει νά πυκνώνει γύρω του. Εἶναι τό σκοτάδι τῆς θρησκευτικῆς αὐτοδικαιώσεως τῶν Φαρισαίων.
Ἡ πνευματική τύφλωση τῶν ἀρχόντων εἶναι πιό τρομακτική ἀπό τή σωματική ἀναπηρία. Ἐκεῖνοι πού κατέχουν τόν Νόμο γίνονται διῶκτες τῆς Ἀληθείας, ἐνῶ ὁ ἁπλός ζητιάνος ἀνέρχεται στάδια πνευματικῆς ὡριμότητος, φτάνοντας μέχρι τήν πλήρη θεογνωσία.
Στό τέλος τῆς διαδρομῆς, ὁ Χριστός ἀναζητᾶ ξανά τόν ἐδιωχθέντα. Ἡ συνάντησή τους εἶναι ὁ κολοφώνας τοῦ δράματος. Ὁ θεραπευμένος δέν βλέπει πλέον ἁπλῶς τόν αἰσθητό κόσμο, ἀλλά ἀντικρίζει τόν Υἱό τοῦ Θεοῦ.
«Πιστεύω, Κύριε· καί προσεκύνησεν αὐτῷ».
Αὐτή ἡ προσκύνηση εἶναι ἡ πραγματική θεραπεία. Τά μάτια τῆς ψυχῆς του ἀνοίγουν διάπλατα μπροστά στήν αἰωνιότητα, καί ὁ πρώην τυφλός μεταμορφώνεται στόν πρῶτο θεολόγο τῆς χάριτος.
Ἡ Κυριακή τοῦ Τυφλοῦ ἀποτελεῖ ἕνα διαρκές προσκλητήριο γιά τόν καθένα μας, μιά πρόσκληση νά ἀναγνωρίσουμε τά δικά μας κλειστά μάτια μπροστά στό κάλλος τοῦ πλησίον καί τήν παρουσία τοῦ Θεοῦ. Ὁ Χριστός στέκεται καί σήμερα μπροστά μας, κρατώντας τόν πηλό τῆς ἀγάπης Του, ἕτοιμος νά θεραπεύσει τίς δικές μας ἐθελούσιες τυφλώσεις. Ἅς ἀφήσουμε τήν ψυχή μας νά πλυθεῖ στά ὕδατα τοῦ Σιλωάμ, ὥστε μέ ἀνανεωμένη ὅραση νά ἀντικρίσουμε τό ἀνέσπερο Φῶς τῆς Ἀναστάσεως, ἀναφωνώντας γεμᾶτοι εὐγνωμοσύνη τό δικό μας «πιστεύω».
Μέ ἀδελφική ἀγάπη,
Δρ. Κωνσταντῖνος Ἀπ. Καραγιάννης
Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς
Ἡ θεραπεία τοῦ Τυφλοῦ.
Κατά Ἰωάννην* (θ' 1-38).
1 Καὶ παράγων εἶδεν ἄνθρωπον τυφλὸν ἐκ γενετῆς.
2 καὶ ἠρώτησαν αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ λέγοντες· ραββί, τίς ἥμαρτεν, οὗτος ἢ οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἵνα τυφλὸς γεννηθῇ;
3 ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· οὔτε οὗτος ἥμαρτεν, οὔτε οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἀλλ’ ἵνα φανερωθῇ τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ ἐν αὐτῷ.
4 ἐμὲ δεῖ ἐργάζεσθαι τὰ ἔργα τοῦ πέμψαντός με ἕως ἡμέρα ἐστίν· ἔρχεται νὺξ ὅτε οὐδεὶς δύναται ἐργάζεσθαι.
5 ὅταν ἐν τῷ κόσμῳ ὦ, φῶς εἰμι τοῦ κόσμου.
6 ταῦτα εἰπὼν ἔπτυσε χαμαὶ καὶ ἐποίησε πηλὸν ἐκ τοῦ πτύσματος, καὶ ἐπέχρισε τὸν πηλὸν ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ τυφλοῦ
7 καὶ εἶπεν αὐτῷ· ὕπαγε νίψαι εἰς τὴν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ, ὃ ἑρμηνεύεται ἀπεσταλμένος. ἀπῆλθεν οὖν καὶ ἐνίψατο, καὶ ἦλθε βλέπων.
8 Οἱ οὖν γείτονες καὶ οἱ θεωροῦντες αὐτὸν τὸ πρότερον ὅτι τυφλὸς ἦν, ἔλεγον· οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ καθήμενος καὶ προσαιτῶν;
9 ἄλλοι ἔλεγον ὅτι οὗτός ἐστιν· ἄλλοι δὲ ὅτι ὅμοιος αὐτῷ ἐστιν. ἐκεῖνος ἔλεγεν ὅτι ἐγώ εἰμι.
10 ἔλεγον οὖν αὐτῷ· πῶς ἀνεῴχθησάν σου οἱ ὀφθαλμοί;
11 ἀπεκρίθη ἐκεῖνος καὶ εἶπεν· ἄνθρωπος λεγόμενος Ἰησοῦς πηλὸν ἐποίησε καὶ ἐπέχρισέ μου τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ εἶπέ μοι· ὕπαγε εἰς τὴν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωὰμ καὶ νίψαι· ἀπελθὼν δὲ καὶ νιψάμενος ἀνέβλεψα.
12 εἶπον οὖν αὐτῷ· ποῦ ἐστιν ἐκεῖνος; λέγει· οὐκ οἶδα.
13 Ἄγουσιν αὐτὸν πρὸς τοὺς Φαρισαίους, τόν ποτε τυφλόν.
14 ἦν δὲ σάββατον ὅτε τὸν πηλὸν ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς καὶ ἀνέῳξεν αὐτοῦ τοὺς ὀφθαλμούς.
15 πάλιν οὖν ἠρώτων αὐτὸν καὶ οἱ Φαρισαῖοι πῶς ἀνέβλεψεν. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· πηλὸν ἐπέθηκέ μου ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ ἐνιψάμην, καὶ βλέπω.
16 ἔλεγον οὖν ἐκ τῶν Φαρισαίων τινές· οὗτος ὁ ἄνθρωπος οὐκ ἔστι παρὰ τοῦ Θεοῦ, ὅτι τὸ σάββατον οὐ τηρεῖ. ἄλλοι ἔλεγον· πῶς δύναται ἄνθρωπος ἁμαρτωλὸς τοιαῦτα σημεῖα ποιεῖν; καὶ σχίσμα ἦν ἐν αὐτοῖς.
17 λέγουσι τῷ τυφλῷ πάλιν· σὺ τί λέγεις περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἤνοιξέ σου τοὺς ὀφθαλμούς; ὁ δὲ εἶπεν ὅτι προφήτης ἐστίν.
18 οὐκ ἐπίστευσαν οὖν οἱ Ἰουδαῖοι περὶ αὐτοῦ ὅτι τυφλὸς ἦν καὶ ἀνέβλεψεν, ἕως ὅτου ἐφώνησαν τοὺς γονεῖς αὐτοῦ τοῦ ἀναβλέψαντος
19 καὶ ἠρώτησαν αὐτοὺς λέγοντες· οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς ὑμῶν, ὃν ὑμεῖς λέγετε ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη; πῶς οὖν ἄρτι βλέπει;
20 ἀπεκρίθησαν δὲ αὐτοῖς οἱ γονεῖς αὐτοῦ καὶ εἶπον· οἴδαμεν ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς ἡμῶν καὶ ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη·
21 πῶς δὲ νῦν βλέπει οὐκ οἴδαμεν, ἢ τίς ἤνοιξεν αὐτοῦ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἡμεῖς οὐκ οἴδαμεν· αὐτὸς ἡλικίαν ἔχει, αὐτὸν ἐρωτήσατε, αὐτὸς περὶ ἑαυτοῦ λαλήσει.
22 ταῦτα εἶπον οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ὅτι ἐφοβοῦντο τοὺς Ἰουδαίους· ἤδη γὰρ συνετέθειντο οἱ Ἰουδαῖοι ἵνα, ἐάν τις αὐτὸν ὁμολογήσῃ Χριστόν, ἀποσυνάγωγος γένηται.
23 διὰ τοῦτο οἱ γονεῖς αὐτοῦ εἶπον ὅτι ἡλικίαν ἔχει, αὐτὸν ἐρωτήσατε.
24 ἐφώνησαν οὖν ἐκ δευτέρου τὸν ἄνθρωπον ὃς ἦν τυφλός, καὶ εἶπον αὐτῷ· δὸς δόξαν τῷ Θεῷ· ἡμεῖς οἴδαμεν ὅτι ὁ ἄνθρωπος οὗτος ἁμαρτωλός ἐστιν.
25 ἀπεκρίθη οὖν ἐκεῖνος καὶ εἶπεν· εἰ ἁμαρτωλός ἐστιν οὐκ οἶδα· ἓν οἶδα, ὅτι τυφλὸς ὢν ἄρτι βλέπω.
26 εἶπον δὲ αὐτῷ πάλιν· τί ἐποίησέ σοι; πῶς ἤνοιξέ σου τοὺς ὀφθαλμούς;
27 ἀπεκρίθη αὐτοῖς· εἶπον ὑμῖν ἤδη, καὶ οὐκ ἠκούσατε· τί πάλιν θέλετε ἀκούειν; μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε αὐτοῦ μαθηταὶ γενέσθαι;
28 ἐλοιδόρησαν αὐτὸν καὶ εἶπον· σὺ εἶ μαθητὴς ἐκείνου· ἡμεῖς δὲ τοῦ Μωϋσέως ἐσμὲν μαθηταί.
29 ἡμεῖς οἴδαμεν ὅτι Μωϋσεῖ λελάληκεν ὁ Θεός· τοῦτον δὲ οὐκ οἴδαμεν πόθεν ἐστίν.
30 ἀπεκρίθη ὁ ἄνθρωπος καὶ εἶπεν αὐτοῖς· ἐν γὰρ τούτῳ θαυμαστόν ἐστιν, ὅτι ὑμεῖς οὐκ οἴδατε πόθεν ἐστί, καὶ ἀνέῳξέ μου τοὺς ὀφθαλμούς.
31 οἴδαμεν δὲ ὅτι ἁμαρτωλῶν ὁ Θεὸς οὐκ ἀκούει, ἀλλ’ ἐάν τις θεοσεβὴς ᾖ καὶ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιῇ, τούτου ἀκούει.
32 ἐκ τοῦ αἰῶνος οὐκ ἠκούσθη ὅτι ἤνοιξέ τις ὀφθαλμοὺς τυφλοῦ γεγεννημένου.
33 εἰ μὴ ἦν οὗτος παρὰ Θεοῦ, οὐκ ἠδύνατο ποιεῖν οὐδέν.
34 ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπον αὐτῷ· ἐν ἁμαρτίαις σὺ ἐγεννήθης ὅλος, καὶ σὺ διδάσκεις ἡμᾶς; καὶ ἐξέβαλον αὐτὸν ἔξω.
35 Ἤκουσεν ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἐξέβαλον αὐτὸν ἔξω, καὶ εὑρὼν αὐτὸν εἶπεν αὐτῷ· σὺ πιστεύεις εἰς τὸν υἱὸν τοῦ Θεοῦ;
36 ἀπεκρίθη ἐκεῖνος καὶ εἶπε· καὶ τίς ἐστι, Κύριε, ἵνα πιστεύσω εἰς αὐτόν;
37 εἶπε δὲ αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· καὶ ἑώρακας αὐτὸν καὶ ὁ λαλῶν μετὰ σοῦ ἐκεῖνός ἐστιν.
38 ὁ δὲ ἔφη· πιστεύω, Κύριε· καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ.
* Ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης εἶναι ὁ συγγραφέας τοῦ τετάρτου Εὐαγγελίου, τριῶν Καθολικῶν Ἐπιστολῶν καί τῆς Ἀποκαλύψεως. Φέρεται ὡς ὁ «ἀγαπημένος μαθητής» τοῦ Χριστοῦ. Στό ἔργο του τονίζει περισσότερο ἀπό κάθε ἄλλον τήν ἔννοια τῆς ἀγάπης, γι' αὐτό καὶ ὀνομάζεται συχνά «Ἀπόστολος τῆς Ἀγάπης». Στήν ἁγιογραφία τόν βλέπουμε συνήθως νά συνοδεύεται ἀπό ἕναν ἀετό, ἕνα σύμβολο πού φανερώνει τό ὑψηλό πνευματικό νόημα τῶν κειμένων του.