Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς - Κυριακὴ τοῦ Πάσχα - Σύντομη ἐρμηνεία.
Δοκιμιογραφεί ὁ Δρ. Κωνσταντῖνος Ἀπ. Καραγιάννης.
«Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος».
Κατά Ἰωάννην* (α' 1-17).
1 Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν, καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος.
2 Οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν Θεόν.
3 Πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἓν ὃ γέγονεν.
4 ἐν αὐτῷ ζωὴ ἦν, καὶ ἡ ζωὴ ἦν τὸ φῶς τῶν ἀνθρώπων·
5 καὶ τὸ φῶς ἐν τῇ σκοτίᾳ φαίνει, καὶ ἡ σκοτία αὐτὸ οὐ κατέλαβεν.
6 Ἐγένετο ἄνθρωπος ἀπεσταλμένος παρὰ Θεοῦ, ὄνομα αὐτῷ Ἰωάννης·
7 οὗτος ἦλθεν εἰς μαρτυρίαν, ἵνα μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ φωτός, ἵνα πάντες πιστεύσωσι δι’ αὐτοῦ·
8 οὐκ ἦν ἐκεῖνος τὸ φῶς, ἀλλ’ ἵνα μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ φωτός.
9 Ἦν τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν, ὃ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον·
10 ἐν τῷ κόσμῳ ἦν, καὶ ὁ κόσμος δι’ αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ ὁ κόσμος αὐτὸν οὐκ ἔγνω·
11 εἰς τὰ ἴδια ἦλθε, καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸν οὐ παρέλαβον·
12 ὅσοι δὲ ἔλαβον αὐτόν, ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι, τοῖς πιστεύουσιν εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ,
13 οἳ οὐκ ἐξ αἱμάτων, οὐδὲ ἐκ θελήματος σαρκός, οὐδὲ ἐκ θελήματος ἀνδρός, ἀλλ’ ἐκ Θεοῦ ἐγεννήθησαν.
14 Καὶ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν, καὶ ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ, δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ πατρός, πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας.
15 Ἰωάννης μαρτυρεῖ περὶ αὐτοῦ καὶ κέκραγε λέγων· οὗτος ἦν ὃν εἶπον, ὁ ὀπίσω μου ἐρχόμενος ἔμπροσθέν μου γέγονεν, ὅτι πρῶτός μου ἦν.
16 Καὶ ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ ἡμεῖς πάντες ἐλάβομεν, καὶ χάριν ἀντὶ χάριτος·
17 ὅτι ὁ νόμος διὰ Μωϋσέως ἐδόθη, ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐγένετο.
* Ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης εἶναι ὁ συγγραφέας τοῦ τετάρτου Εὐαγγελίου, τριῶν Καθολικῶν Ἐπιστολῶν καί τῆς Ἀποκαλύψεως. Φέρεται ὡς ὁ «ἀγαπημένος μαθητής» τοῦ Χριστοῦ. Στό ἔργο του τονίζει περισσότερο ἀπό κάθε ἄλλον τήν ἔννοια τῆς ἀγάπης, γι' αὐτό καὶ ὀνομάζεται συχνά «Ἀπόστολος τῆς Ἀγάπης». Στήν ἁγιογραφία τόν βλέπουμε συνήθως νά συνοδεύεται ἀπό ἕναν ἀετό, ἕνα σύμβολο πού φανερώνει τό ὑψηλό πνευματικό νόημα τῶν κειμένων του.
Σύντομη Ἐρμηνεία.
Καθώς οἱ καμπάνες τῆς Λαμπρῆς ἀντηχοῦν τό χαρμόσυνο μήνυμα τῆς νίκης τῆς ζωῆς, ἡ Ἐκκλησία ἐπιλέγει τόν πρόλογο τοῦ κατά Ἰωάννην Εὐαγγελίου. Ἡ ἐπιλογή αὐτή γεφυρώνει τήν αὐγή τῆς δημιουργίας μέ τήν αὐγή τῆς νέας κτίσεως. Ὁ Χριστός, πού ἀνασταίνεται ἐκ νεκρῶν, εἶναι ὁ ἴδιος ὁ προαιώνιος Λόγος, δι’ οὗ «πάντα ἐγένετο». Ἡ Ἀνάσταση ἐπαναλαμβάνει τό ἀρχέγονο «γενηθήτω φῶς», σκορπίζοντας τό λυτρωτικό φέγγος τοῦ Θεοῦ στά σκοτάδια τοῦ θανάτου καί τῆς φθορᾶς.
Στό ἱερό ἀνάγνωσμα ἀκούγεται πώς «τό φῶς ἐν τῇ σκοτίᾳ φαίνει, καί ἡ σκοτία αὐτό οὐ κατέλαβεν». Τό Πάσχα ἀποτελεῖ τήν τέλεια ἐκπλήρωση αὐτῆς τῆς προφητικῆς ἀλήθειας. Ὁ κόσμος, βυθισμένος στή σκιά τῆς ἁμαρτίας, πορεύτηκε μέσα ἀπό τό πάθος καί τή σταύρωση. Ὅταν ὁ Εὐαγγελιστής σημειώνει ὅτι «εἰς τά ἴδια ἦλθε, καί οἱ ἴδιοι αὐτόν οὐ παρέλαβον», προοικονομεί τό δράμα τοῦ Γολγοθά. Ὁ Ἅδης προσπάθησε νά καταπιεῖ τόν ἀρχηγό τῆς ζωῆς, θεωρώντας πώς θά σβήσει τήν ἐλπίδα. Ὅμως τό σκοτάδι ἀποδείχθηκε ἀνίσχυρο μπροστά στό ἄκτιστο φῶς τῆς Θεότητος. Τό ἄδειο μνημεῖο μετατρέπεται σέ πηγή ζωῆς, πού φωτίζει «πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τόν κόσμον».
Ὁ Εὐαγγελιστής διακηρύσσει τή μέγιστη συγκατάβαση τῆς ἀγάπης: «Καί ὁ Λόγος σάρξ ἐγένετο καί ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν». Ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ ἐνδύεται τήν ἀνθρώπινη φύση, συμμετέχει στήν ἀνθρώπινη ὀδύνη, δακρύζει, πονάει καί κατέρχεται ὡς τά σκοτεινά βάθη τοῦ τάφου. Ἡ ἐνανθρώπηση βρίσκει τήν πλήρη δικαίωσή της τό πρωί τῆς Κυριακῆς. Ὁ Λόγος ἦρθε γιά νά ἀνακαινίσει ἐκ βάθρων τή φθαρμένη μας ὕπαρξη. Ὅσοι Τόν δέχονται μέ πίστη, λαμβάνουν τήν πνευματική ἐξουσία νά γίνουν «τέκνα Θεοῦ», ξεπερνώντας τούς περιορισμούς τῆς σάρκας. Ἡ Ἀνάσταση μᾶς προσφέρει αὐτή τήν υἱοθεσία ὡς ἀτίμητο δῶρο, ἀνοίγοντας τόν δρόμο πρός τήν αἰωνιότητα.
Τό Εὐαγγέλιο τῆς Ἀγάπης κατακλείεται μέ τήν ὑπέρβαση τῆς παλαιᾶς διαθήκης. Ὁ νόμος δόθηκε μέσῳ τοῦ Μωυσῆ ὡς ἕνας αὐστηρός παιδαγωγός γιά τήν ἀνθρωπότητα. Ἡ σωτήρια χάρις καί ἡ ἀπόλυτη ἀλήθεια, ἦρθαν μέσῳ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Τό Πάσχα συνιστά τό τελικό πέρασμα σέ αὐτή τή νέα ἐποχή τῆς χάριτος. Ὁ θάνατος ἔχει πλέον καταργηθεῖ καί ἐκ τοῦ ἀναστημένου Κυρίου λαμβάνουμε ὅλοι ἀνεξάντλητη δωρεά. Ἡ ἑορτή τῶν ἑορτῶν ταυτίζεται ἀπόλυτα μέ τόν ὑψηλό θεολογικό ὕμνο τοῦ Ἰωάννη, ἐπιβεβαιώνοντας πώς ἡ ζωή θριαμβεύει πάντοτε, τό φῶς κυριαρχεῖ καί ἡ θεϊκή ἀγάπη ἀγκαλιάζει τόν ἄνθρωπο, λυτρώνοντάς τον ἀπό κάθε φόβο.
Χριστός Ἀνέστη!
Δρ. Κωνσταντῖνος Ἀπ. Καραγιάννης
