Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς - Κυριακή τοῦ Θωμᾶ - Σύντομη ἐρμηνεία.
Δοκιμιογραφεί ὁ Δρ. Κωνσταντῖνος Ἀπ. Καραγιάννης.
" Ἡ Ψηλάφηση τοῦ Ἀπείρου ".
Κατά Ἰωάννην* (κ' 19-31).
19 Οὔσης οὖν ὀψίας τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τῇ μιᾷ τῶν σαββάτων, καὶ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων ὅπου ἦσαν οἱ μαθηταὶ συνηγμένοι διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων, ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον, καὶ λέγει αὐτοῖς· εἰρήνη ὑμῖν.
20 καὶ τοῦτο εἰπὼν ἔδειξεν αὐτοῖς τὰς χεῖρας καὶ τὴν πλευρὰν αὐτοῦ. ἐχάρησαν οὖν οἱ μαθηταὶ ἰδόντες τὸν Κύριον.
21 εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς πάλιν· εἰρήνη ὑμῖν. καθὼς ἀπέσταλκέ με ὁ πατήρ, κἀγὼ πέμπω ὑμᾶς.
22 καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐνεφύσησε καὶ λέγει αὐτοῖς· λάβετε Πνεῦμα Ἅγιον·
23 ἄν τινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας, ἀφίενται αὐτοῖς, ἄν τινων κρατῆτε, κεκράτηνται.
24 Θωμᾶς δὲ εἷς ἐκ τῶν δώδεκα, ὁ λεγόμενος Δίδυμος, οὐκ ἦν μετ’ αὐτῶν ὅτε ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς·
25 ἔλεγον οὖν αὐτῷ οἱ ἄλλοι μαθηταί· ἑωράκαμεν τὸν Κύριον. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· ἐὰν μὴ ἴδω ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τὸν τύπον τῶν ἥλων, καὶ βάλω τὸν δάκτυλόν μου εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων, καὶ βάλω τὴν χεῖρά μου εἰς τὴν πλευρὰν αὐτοῦ, οὐ μὴ πιστεύσω.
26 Καὶ μεθ’ ἡμέρας ὀκτὼ πάλιν ἦσαν ἔσω οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ Θωμᾶς μετ’ αὐτῶν. ἔρχεται ὁ Ἰησοῦς τῶν θυρῶν κεκλεισμένων, καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον καὶ εἶπεν· εἰρήνη ὑμῖν·
27 εἶτα λέγει τῷ Θωμᾷ· φέρε τὸν δάκτυλόν σου ὧδε καὶ ἴδε τὰς χεῖράς μου, καὶ φέρε τὴν χεῖρά σου καὶ βάλε εἰς τὴν πλευράν μου, καὶ μὴ γίνου ἄπιστος, ἀλλὰ πιστός.
28 Καὶ ἀπεκρίθη Θωμᾶς καὶ εἶπεν αὐτῷ· ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου.
29 Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· ὅτι ἑώρακάς με, πεπίστευκας· μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες καὶ πιστεύσαντες.
30 Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἄλλα σημεῖα ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς ἐνώπιον τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, ἃ οὐκ ἔστι γεγραμμένα ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ·
31 ταῦτα δὲ γέγραπται ἵνα πιστεύσητε ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ Χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ, καὶ ἵνα πιστεύοντες ζωὴν ἔχητε ἐν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ.
* Ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης εἶναι ὁ συγγραφέας τοῦ τετάρτου Εὐαγγελίου, τριῶν Καθολικῶν Ἐπιστολῶν καί τῆς Ἀποκαλύψεως. Φέρεται ὡς ὁ «ἀγαπημένος μαθητής» τοῦ Χριστοῦ. Στό ἔργο του τονίζει περισσότερο ἀπό κάθε ἄλλον τήν ἔννοια τῆς ἀγάπης, γι' αὐτό καὶ ὀνομάζεται συχνά «Ἀπόστολος τῆς Ἀγάπης». Στήν ἁγιογραφία τόν βλέπουμε συνήθως νά συνοδεύεται ἀπό ἕναν ἀετό, ἕνα σύμβολο πού φανερώνει τό ὑψηλό πνευματικό νόημα τῶν κειμένων του.
Σύντομη Ἐρμηνεία.
Καθώς οἱ θῦρες τοῦ Ὑπερώου παρέμεναν ἑρμητικά κλειστές "διά τόν φόβον τῶν Ἰουδαίων", οἱ Μαθητές τοῦ Ἰησοῦ ανέμεναν σιωπηλοί καί ἀπελπισμένοι. Ἦταν ἡ παγερή σιωπή μιᾶς ἐλπίδας πού ἔμοιαζε νά ξεψυχᾶ στόν Γολγοθᾶ. Κί ὅμως ὁ Κύριος ἐμφανίζεται μπροστά τους "τῶν θυρῶν κεκλεισμένων".
Μέσα σέ αὐτή τήν ἀτμόσφαιρα τοῦ φόβου καί τῆς ἐκπλήξεως, ὁ Θωμᾶς προβάλλει ὡς ὁ ἐραστής τῆς ἀληθείας, ὁ ἄνθρωπος πού ἀρνεῖται νά συμβιβαστεῖ μέ τήν ὡραιοποιημένη ἀπουσία. Ἡ δυσπιστία του ἀποτελεῖ μία κραυγή γιά οὐσιαστική συνάντηση, μία ἀπαίτηση νά ἀγγίξει τήν αἰωνιότητα, μέσα ἀπό τίς οὐλές τοῦ ἐκτελεσμένου Διδασκάλου.
Στήν ἐποχή μας, ἡ δυσπιστία τῶν ἀνθρώπων φορᾶ ἕνα διαφορετικό προσωπεῖο. Ἐνῶ ὁ Μαθητής τοῦ Κυρίου ζητοῦσε νά ψηλαφήσει γιά νά πιστέψει, ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος συχνά ἀρνεῖται νά πιστέψει, ἀκόμη καί ὅταν ψηλαφᾶ. Ζοῦμε σέ μία τροχιά ἀγόνου ὀρθολογισμοῦ, ὅπου ἡ ἀμφιβολία παύει νά εἶναι ὁ δρόμος πρός τό Φῶς καί μετατρέπεται σέ ὀχύρωμα πίσω ἀπό τό ὁποῖο κρύβουμε τήν πνευματική μας νωθρότητα.
Ὁ Θωμᾶς εἶχε τό θάρρος νά θέσει ὅρους στό Θαῦμα, διότι ἡ καρδιά του φλεγόταν γιά τήν ἐπαλήθευσή του. Ἡ σημερινή ἀμφισβήτηση εἶναι μία παραίτηση, μία ἔμμεση ἀποδοχή ὅτι τό Θαῦμα εἶναι ἀνύπαρκτο, ἐπειδή ἁπλῶς δέν χωρᾶ στά ψηφιακά καί ἐπιστημονικά μας δεδομένα.
Ἡ στάση τοῦ Χριστοῦ ἀπέναντι στόν διστάζοντα Μαθητή ἀποτελεῖ τήν ἀπόλυτη ἀπόδειξη τῆς θείας συγκαταβάσεως. Ὁ Κύριος προσφέρει τά χέρια Του ὡς ἀνοικτό βιβλίο τῆς ἀγάπης Του, ἀποδεχόμενος τήν ἀνθρώπινη ἀδυναμία πού διψᾶ γιά βεβαιότητα. Οἱ πληγές τοῦ Ἐσταυρωμένου παραμένουν ἀνοικτές σέ κάθε αἰώνα, περιμένοντας τά δάκτυλα κάθε ἀμφιβάλλοντος.
Ἡ τραγωδία τοῦ καιροῦ μας ἔγκειται στό ὅτι ἐπιμένουμε νά ἐρευνοῦμε τόν κόσμο μέ τά ἐργαλεῖα τῆς ὕλης, ἀγνοώντας ὅτι ἡ βαθύτερη ὅραση ξεκινᾶ ἐκεῖ πού σταματοῦν οἱ αἰσθήσεις. "Μακάριοι οἱ μή ἰδόντες καί πιστεύσαντες", λέγει ὁ Ἰησοῦς καί αὐτή παραμένει ἴσως ἡ κορυφαία πρόκληση τῆς χριστιανικῆς βιοτῆς. Αὐτή ἡ πίστη εἶναι μία ὑπέρβαση τῆς λογικῆς, ἕνα ἅλμα στήν ἀγκαλιά τοῦ Θεοῦ χωρίς κανένα δίχτυ ἀσφαλείας.
Ὁ Θωμᾶς, ἀκουμπώντας τόν "Τύπον τῶν Ἥλων", ἔγινε ὁ προφήτης μιᾶς νέας ἐμπειρίας, ὅπου ὁ πόνος μεταμορφώνεται σέ δόξα. Καλούμαστε σήμερα νά μετατρέψουμε τή δυσπιστία μας σέ ἀναζήτηση, κατανοώντας ὅτι ὁ Χριστός δέχεται τήν εἰλικρινή μας ἐρώτηση πρίν μᾶς χαρίσει τήν ἀπάντηση τῆς Ἀναστάσεως. Ἡ ἀμφιβολία μας, ὅταν εἶναι εἰλικρινής, γίνεται τό σκαλοπάτι γιά μία πίστη πιό βαθιά, πιό προσωπική, πιό ἀληθινή.
Στό τέλος τῆς διαδρομῆς, ἡ προσωπική μας ἀνάγκη γιά ἁφή ὑποχωρεῖ μπροστά στό γεγονός ὅτι Ἐκεῖνος, παρά τίς κλειστές θῦρες τῆς ψυχῆς μας, εἰσέρχεται καί μᾶς χαρίζει τήν Εἰρήνη Του. Ἡ ὁμολογία τῆς πίστεως τοῦ Θωμᾶ ἄς γίνει καί ἡ δική μας ὁμολογία: "Ὁ Κύριός μου καί ὁ Θεός μου".
Μέ ἀδελφική ἀγάπη,
Δρ. Κωνσταντῖνος Ἀπ. Καραγιάννης
