Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς - Ε΄ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν - Σύντομη ἐρμηνεία.
Δοκιμιογραφεί ὁ Δρ. Κωνσταντῖνος Ἀπ. Καραγιάννης.
"... ὃς ἐὰν θέλῃ γενέσθαι μέγας ἐν ὑμῖν, ἔσται ὑμῶν διάκονος".
Κατά Μάρκον* (ι' 32-45).
35 Καὶ προσπορεύονται αὐτῷ Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης υἱοὶ Ζεβεδαίου λέγοντες· διδάσκαλε, θέλομεν ἵνα ὃ ἐὰν αἰτήσωμεν ποιήσῃς ἡμῖν.
36 ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· τί θέλετε ποιῆσαί με ὑμῖν;
37 οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· δὸς ἡμῖν ἵνα εἷς ἐκ δεξιῶν σου καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων σου καθίσωμεν ἐν τῇ δόξῃ σου.
38 ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· οὐκ οἴδατε τί αἰτεῖσθε. δύνασθε πιεῖν τὸ ποτήριον ὃ ἐγὼ πίνω, καὶ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθῆναι;
39 οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· δυνάμεθα. ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· τὸ μὲν ποτήριον ὃ ἐγὼ πίνω πίεσθε, καὶ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθήσεσθε·
40 τὸ δὲ καθίσαι ἐκ δεξιῶν μου καὶ ἐξ εὐωνύμων οὐκ ἔστιν ἐμὸν δοῦναι, ἀλλ᾿ οἷς ἡτοίμασται.
41 καὶ ἀκούσαντες οἱ δέκα ἤρξαντο ἀγανακτεῖν περὶ Ἰακώβου καὶ Ἰωάννου.
42 ὁ δὲ Ἰησοῦς προσκαλεσάμενος αὐτοὺς λέγει αὐτοῖς· οἴδατε ὅτι οἱ δοκοῦντες ἄρχειν τῶν ἐθνῶν κατακυριεύουσιν αὐτῶν καὶ οἱ μεγάλοι αὐτῶν κατεξουσιάζουσιν αὐτῶν·
43 οὐχ οὕτω δὲ ἔσται ἐν ὑμῖν, ἀλλ᾿ ὃς ἐὰν θέλῃ γενέσθαι μέγας ἐν ὑμῖν, ἔσται ὑμῶν διάκονος,
44 καὶ ὃς ἐὰν θέλῃ ὑμῶν γενέσθαι πρῶτος, ἔσται πάντων δοῦλος·
45 καὶ γὰρ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθε διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι, καὶ δοῦναι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ λύτρον ἀντὶ πολλῶν.
Εὐαγγελιστής Μάρκος
* Ὁ Εὐαγγελιστής Μάρκος ἔγραψε τὸ συντομότερο ἐκ τῶν τεσσάρων Εὐαγγελίων, τὸ ὁποῖο διακρίνεται γιὰ τὴ ζωντάνια καὶ τὴν ἀμεσότητα τῆς διηγήσεως. Κατέγραψε τὶς ἀναμνήσεις καὶ τὰ κηρύγματα τοῦ Ἀποστόλου Πέτρου, παρουσιάζοντας τὸν Ἰησοῦ Χριστὸ ὡς τὸν παντοδύναμο Υἱὸ τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἐνεργεῖ μὲ δύναμη καὶ πραγματοποιεί θαύματα. Στὴν ἁγιογραφία, ὁ Εὐαγγελιστὴς Μάρκος συμβολίζεται συχνά μὲ τὸν λέοντα, σύμβολο τῆς βασιλικῆς δυνάμεως τοῦ Κυρίου, καθὼς καὶ τῆς φωνῆς τοῦ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ.
Σύντομη ἐρμηνεία.
Ὁ Κύριος ἀποστρέφεται αὐτὸ τὸ μοντέλο ἀνάδειξης. Ἀπορρίπτει κατηγορηματικὰ κάθε τιμὴ καὶ ἀξίωμα ποὺ οἰκοδομεῖται πάνω στὴν ἀπάτη, ἐνῷ ταυτόχρονα στηλιτεύει τὴν ἀλαζονικὴ καὶ τυραννικὴ ἄσκηση τῆς ἐξουσίας. Ἀντὶ αὐτοῦ, μᾶς προβάλλει τὸ παράδειγμα τῆς εὐαγγελικῆς ταπεινοφροσύνης καὶ τῆς ἀνιδιοτελοῦς προσφορᾶς. Μᾶς διδάσκει ὅτι ἡ ἀληθινὴ ὑπεροχὴ βρίσκεται στὴν ἐν ἀγάπῃ διακονία τοῦ πλησίον: «Ὅς ἂν θέλῃ μέγας γενέσθαι ἐν ὑμῖν, ἔσται ὑμῶν διάκονος».
Στὴ διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ, τὸ μέγεθος τοῦ ἀνθρώπου δὲν ἀποτιμᾶται ἀπὸ τὴ δύναμη ποὺ ἀσκεῖ ἐπὶ τῶν ἄλλων, ἀλλὰ ἀπὸ τὸ βάθος τῆς ἀγάπης ποὺ τρέφει γι’ αὐτούς. Ἡ αὐθεντικὴ ἀγάπη ὁδηγεῖ τὸν ἄνθρωπο στὴν ἑκούσια ταπείνωση, μετατρέποντάς τον σὲ πρόθυμο συμπαραστάτη τῶν ἀδελφῶν του. Πρῶτος στὴν πνευματικὴ ἱεραρχία, ἀναδεικνύεται ἐκεῖνος ποὺ, χάριν τῆς ἀγάπης, καταδέχεται νὰ γίνει ὁ ἔσχατος ὅλων. Γιὰ νὰ φτάσουμε ὅμως σὲ αὐτὸ τὸ ὕψος, ἀπαιτεῖται καρδία πλημμυρισμένη ἀπὸ τὸ ἦθος τοῦ Χριστοῦ. Διότι μόνο ὅποιος ἀγαπᾷ ἀληθινὰ καὶ μόνο ὅποιος ταπεινώνεται, θὰ ἀξιωθῇ τελικὰ τῆς ἀληθινῆς ἀνυψώσεως.
Τὴν Ε΄ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν τιμᾶται ἡ Ὁσία Μαρία Αἰγυπτία.
Ἐκεῖνος ποὺ εἰσέρχεται στὸ στάδιο τοῦ πνευματικοῦ ἀγώνα μὲ φιλοτιμία, ἰσχυρὴ βούληση καὶ εἰλικρινῆ μετάνοια γιὰ τὸν πρότερο ἔκλυτο καὶ βορβορώδη βίο, δέχεται πλούσια τὴ θεία χάρη. Φθάνει στὴ χαρισματικὴ ἀπάθεια.
Ἡ ἀπάθεια στὴν ὁποία ἔφθασε ἡ Ὁσία Μαρία εἶναι φυσικὸς καρπὸς ἄσκησης. Ὁ ἀπαθὴς καθίσταται ἀτάραχος καὶ ἄφοβος, ἀφοῦ ἐνδυναμώνεται ἀπὸ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ. Συχνὰ δὲν αἰσθάνεται τὴν πείνα, τὴ δίψα, τὸν πόνο ἢ τὴν ἀνάπαυση. Ὁ νοῦς του εἶναι στραμμένος στὸν Θεὸ. Ὁ ἀπαθὴς δουλαγωγεῖ τὸ σῶμα μὲ τὴν ἄσκηση, ἐνῶ ταυτόχρονα κόπτει τὸ ἴδιον θέλημα καὶ ἐγκολπώνεται τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ.
Γιὰ τοὺς ἁγίους Πατέρες, ἀπάθεια εἶναι ἡ εἰρηνικὴ κατάσταση τῆς ψυχῆς. Σέ τέτοια κατάσταση πέρασε καὶ ἡ ὁσία Μαρία, ἡ ὁποία, ὅταν δέχθηκε τὴν κοινωνία τῶν ἀχράντων μυστηρίων ἀπὸ τὸν Ἀββᾶ Ζωσιμᾶ, ἄφησε τὸν ἐπίγειο βίο πλήρης χάριτος καὶ εἰσῆλθε στὰ σκηνώματα τῆς ἄρρητης δόξας τοῦ Θεοῦ.
Μέ ἀδελφική ἀγάπη,
Δρ. Κωνσταντῖνος Ἀπ. Καραγιάννης
