Η ανάπλαση της Πλατείας Αριστοτέλους.

 

Στην τελική της φάση εισέρχεται η διαδικασία ανάπλασης της Πλατείας Αριστοτέλους στη Θεσσαλονίκη, καθώς σε εξέλιξη βρίσκεται ο διεθνής διαγωνισμός για την ανάδειξη του Αναδόχου κατασκευής του πολυαναμενόμενου εμβληματικού έργου.

Με το σκεπτικό να μην αλλοιωθεί ο χαρακτήρας και η φυσιογνωμία της περιοχής, Ο σχεδιασμός που προκρίθηκε, περιλαμβάνει σε γενικές γραμμές ήπιες παρεμβάσεις, όπως είναι εύκολα αντιληπτό από την εικόνα που ακολουθεί.  

 

Στο πλαίσιο της ερευνητικής μου δραστηριότητας στον τομέα της αρχιτεκτονικής στο Πανεπιστήμιο του HARVARD και στον τομέα του ανασχεδιασμού  πόλεων - λιμένων στο Πανεπιστήμιο του DELFT, είχα την ιδιαίτερη τιμή να προβώ στη σύνθεση και διαμόρφωση τριών εναλλακτικών, επιστημονικά τεκμηριωμένων προτάσεων.

Οι προτάσεις ανάπλασης είναι βασισμένες στα ιστορικά αρχεία και στο όραμα του μεγάλου αρχιτέκτονα & πολεοδόμου Ερνέστ Εμπράρ, ο οποίος ηγήθηκε της ειδικής επιτροπής που ανέλαβε τον πλήρη ανασχεδιασμό της Θεσσαλονίκης μετά από τη μεγάλη φωτιά που κατέστρεψε το 1917 το μεγαλύτερο μέρος του ιστορικού κέντρου της Θεσσαλονίκης. 

 

 

Αναμφίβολα, εάν η Θεσσαλονίκη είχε υιοθετήσει πλήρως τα σχέδια του Εμπράρ και αν είχε ταυτόχρονα εξακολουθήσει να υποστηρίζει τα υψηλής αισθητικής, εκλεκτικισμού ρυθμού κτίρια που ανεγέρθηκαν στο κέντρο της κατά τη δεκαετία του 1920, θα αποτελούσε σήμερα ένα διεθνές σημείο αναφοράς για την αρχιτεκτονική της κληρονομιά και υπόσταση. Δυστυχώς, η εξέλιξη ήταν διαφορετική.  

Στις προτάσεις ανάπλασης, έχουν ενσωματωθεί αρμονικά:

• Εκτεταμένες ζώνες πρασίνου με συνδυασμό φοινίκων και μεσογειακής βλάστησης (ελαιών), που μετατρέπουν την πλατεία σε πνεύμονα πρασίνου και αναβαθμίζουν το μικροκλίμα.

• Το άγαλμα του Αριστοτέλη καθήμενου σε κεντρική, περίοπτη θέση, τοποθετημένο σε μνημειακό βάθρο, ως σύμβολο σοφίας, επιστημονικής γνώσης (λόγω και του Πανεπιστημίου) και ιστορικής συνέχειας.  

• Περίτεχνα γεωμετρικά μοτίβα στο δάπεδο, σύμφωνα με τα βυζαντινά πρότυπα και τα μοντέλα του Εμπράρ. 

•  Σύγχρονα συντριβάνια, που προσδίδουν ζωντάνια, ρυθμό και ενέργεια. 

•  Βιοκλιματικά υλικά σύμφωνα με τις αρχές της σύγχρονης αρχιτεκτονικής.

• Οι αρχές της βιώσιμης κινητικότητας σύμφωνα με τις οποίες διασφαλίζεται η απρόσκοπτη κίνηση ατόμων κάθε ηλικίας και ΑΜΕΑ.

•  Η σύνδεση της πλατείας με το παραλιακό μέτωπο και τη θάλασσα, με εξάλειψη της υφιστάμενης ασυνέχειας, με τη διαμόρφωση μίας πεζογέφυρας που καταλήγει σε ένα επιβλητικό κυκλικό μπαλκόνι που αγναντεύει το Θερμαϊκό.

• Ατμοσφαιρικός διακριτικός φωτισμός, ο οποίος αναδεικνύει την αρχιτεκτονική των υφιστάμενων κτιρίων, ιδίως κατά τη διάρκεια της "γαλάζιας ώρας".

 

Σε κάθε περίπτωση, ανεξαρτήτως της ανεξάντλητης συζήτησης για το ποιο σχέδιο μπορεί να είναι το καλύτερο, αναμένουμε με ανυπομονησία την ολοκλήρωση των διαδικασιών και την  έναρξη των εργασιών ανάπλασης, ώστε οι πολίτες και οι επισκέπτες της Θεσσαλονίκης να απολαύσουν τη νέα πλατεία Αριστοτέλους!  

 

Δρ. Κωνσταντίνος Καραγιάννης

Συνοπτική Βιογραφία