Η Σιωπή της Φάτνης: Το Παράδοξο της Θείας Ενανθρωπήσεως.
Δοκιμιογραφεί ο Δρ. Κωνσταντίνος Απ. Καραγιάννης.*
Η Γέννηση Του Χριστού, αποτελεί το πλέον κομβικό οντολογικό γεγονός στην ανθρώπινη ιστορία: την Ενσάρκωση Του Θείου Λόγου. Συνιστά θεολογικά το απόλυτο παράδοξο: Η ανθρώπινη λογική, η οποία αναζητά Τον Θεό στο ύψος, στη δύναμη και στο επέκεινα, σκοντάφτει μπροστά στο θέαμα ενός βρέφους.
Ο Δημιουργός δεν εισέρχεται στην κτίση Του ως αστραφτερός κεραυνός ή ως παντοδύναμος κατακτητής, αλλά κενώνεται δόξης, αδειάζει δηλαδή τον εαυτό Του από τη δόξα, για να χωρέσει στην πιο εύθραυστη ανθρώπινη μορφή. Αυτό συνιστά το μυστήριο της κένωσης, ουσιαστικά ένα σκάνδαλο της επικρατούσας κοινής λογικής.
Η επιλογή του σπηλαίου και της φάτνης δεν είναι απλώς σκηνογραφικές λεπτομέρειες μιας συγκινητικής ιστορίας. Αποτελούν θεολογικές δηλώσεις. Το Σπήλαιο συμβολίζει τον σκοτεινό και κρύο κόσμο, τα βάθη της ανθρώπινης ύπαρξης που στερούνται το φως. Εκεί ακριβώς επιλέγει να γεννηθεί το Φως. Η Φάτνη, ο τόπος όπου συνήθως τρώνε τα ζώα, γίνεται ο τόπος που υποδέχεται τον Άρτο της Ζωής. Ο Θεός προσφέρεται ως τροφή και κοινωνία, όχι μόνο ως ιδέα.
Σε αντίθεση με την κρατούσα αντίληψη που απαιτεί από τον άνθρωπο να ανέβει προς τον ουρανό, πλέον ο ίδιος ο ουρανός κατεβαίνει στη γη. Ο Θεός γίνεται ευπρόσιτος. Μέχρι τη στιγμή της Γεννήσεως, ένα αγεφύρωτο χάσμα υπήρχε μεταξύ του Κτιστού (άνθρωπος & κόσμος) και του Ακτίστου (Θεός). "Και ο Λόγος σάρξ εγένετο". Αυτό σημαίνει ότι στο σύνολό της, η ανθρώπινη φύση μπολιάστηκε θεϊκά. Η Γέννηση δεν αφορά μόνο τη σωτηρία της ψυχής, αλλά την καταξίωση της ύλης και του σώματος. Αφού ο ίδιος Ο Θεός ενδύθηκε σάρκα, το ανθρώπινο σώμα δεν είναι πλέον φυλακή, όπως πίστευαν οι αρχαίοι φιλόσοφοι, αλλά Ναός Φωτός.
Τι σημαίνει, όμως, η Γέννηση στη σημερινή εποχή, σε έναν κόσμο που βυθίζεται ολοένα και περισσότερο στον θόρυβο και την ταχύτητα; Ο Χριστός γεννιέται εν σιγή. Μας διδάσκει ότι οι μεγαλύτερες επαναστάσεις προετοιμάζονται σιωπηλά, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, κρατώντας τη δύναμη της σιωπής. Κάθε άνθρωπος, ακόμη και ο πιο φτωχός ή περιθωριοποιημένος, όπως οι βοσκοί που κλήθηκαν πρώτοι, έχει ιδιαίτερη αξία, καθώς ο ίδιος Ο Θεός ταυτίστηκε με τους ελάχιστους. Το άστρο της Βηθλεέμ υπενθυμίζει ότι το σκοτάδι, όσο πυκνό κι αν είναι, δεν μπορεί να νικήσει το Φως. Αυτό αποτελεί το πλέον ελπιδοφόρο μήνυμα.
Η Γέννηση Του Χριστού, δεν αποτελεί ένα γεγονός που συνέβη κάποτε, αλλά ένα γεγονός που συμβαίνει πάντοτε. Αυτά τα Χριστούγεννα, το ζητούμενο δεν είναι να γιορτάσουμε απλώς τα γενέθλια ενός κορυφαίου προσώπου διασκεδάζοντας, αλλά να επιτρέψουμε να γεννηθεί ο Χριστός στις καρδιές μας. Όπως άλλωστε έγραψε και ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής: "Ο Λόγος Του Θεού, εφάπαξ γεννηθείς κατά σάρκα, αεί γεννάται θέλων κατά πνεύμα διά φιλανθρωπίαν τοις θέλουσι· και γίνεται βρέφος, εαυτόν εν εκείνοις διαπλάττων ταις αρεταίς· και τοσούτον φαινόμενος, όσον χωρείν επίσταται τον δεχόμενον".
Τροπάριο Χριστουγέννων
"Ἡ Παρθένος σήμερον, τὸν ὑπερούσιον τίκτει
καὶ ἡ γῆ τὸ Σπήλαιον, τῶ ἀπροσίτω προσάγει.
Ἄγγελοι μετὰ Ποιμένων δοξολογοῦσι.
Μάγοι δὲ μετὰ ἀστέρος ὁδοιποροῦσι.
δι' ἡμᾶς γὰρ ἐγεννήθη, Παιδίον νέον,
ὁ πρὸ αἰώνων Θεός".
